ماه روزه و جامعه انتخابگر
تاريخ درج :۳۰ تير ۱۳۹۲ دسته بندي : هِلی شات

 

ماه روزه  و جامعه انتخابگر

 

 

   وقتی هرسال در خبرها می خوانیم که مسئولین وزارت بازرگانی مژده می دهند که در ماه رمضان دچار کمبود مرغ نخواهیم شد، چه استنباطی باید بکنیم؟ آیا باید نتیجه بگیریم که مردم تصمیم گرفته اند در ماه رمضان بجای گوشت قرمز یا ماهی، مرغ بخورند؟! آیا نشانه این حقیقت نیست که ما در جایگزینی یک خاصیت، به معکوس آن خبره تر شده ایم؟

 

  اما جایگزینی اصراف با صرفه جویی، از کم اهمیت ترین آسیب هایی است که به معنا و جایگاه رمضان بعنوان ماه صیام وارد آمده است. امروزه مهمترین عنصر غایب در این ماه و در این دوران، عنصر "اراده" است. عنصری که در صورت هربار تجربه ی آن و در پایبندی به تعهد میان انسان و خدا، موجب احساس وصف ناپذیر "لذت اراده" میشود. و لذت اراده، چیزی نیست جز همان احساس شیرین وفای به عهد، آنهم با خالق هستی. اما اگر روزه داری تبدیل به قانون اجتماعی شود و روزه خواری جرم شناخته گردد، نباید انتظار داشت که چیزی بنام اراده و خودسازی و خودداری از افطار شکم، چشم و زبان، چندان زمینه ای برای بروز و حضور و رشد و بالندگی پیدا کند. وقتی انتخاب بین روزه گرفتن یا روزه نگرفتن مطرح نباشد، نه کسانی که به روزه داری بی اعتنا هستند به سوی آن جذب می شوند و نه آنها که اهل روزه گرفتن هستند از روزه داری خود لذت می برند. وقتی عنصر انتخاب حذف می شود، اراده به محاق میرود و چه بسا خدای ناکرده ریا، فرصت عرض اندام پیدا میکند.

 

   اکنون اگر تصویر شهری که حتی در طول ماه مبارک رمضان، رستوران هایش باز و مردم در خوردن و نخوردن مختار هستند را مجسم کنیم، می توانیم نشانه های رشد اخلاق و پرهیزگاری را هرچند بطئی و ظاهرا ناپیدا، اما خودجوش و حقیقی حس کنیم. اگر روزه را منحصر در خوردن و نوشیدن ندانیم (که نمی دانیم) پس باید پرسید که محدوده های قانونی چگونه می توانند زبان و چشم و حتی تخیل ناپاک را که از مبطلات روزه داری حقیقی اند کنترل کنند؟ آیا این استدلال که در ماه رمضان کسی نباید درحال خوردن و نوشیدن دیده شود، اولاً روزه داری را در خوردن ونوشیدن محدود ومعنا نمی کند و ثانیاً نقش عقل و درک آدمی را در فهم ضرورت های اخلاقی و شعائر دینی نادیده و غیر قابل اعتماد نشان نمیدهد؟ پس بهتر نیست همانگونه که منع قانونی قادر به کنترل روزه ی چشم و زبان و قلب و نیت نیست، از منع قانونی شکم (که بسیار کم اهمیت تر از آنهاست) نیز صرف نظر کنیم، تا موجب اهمیت پیدا کردن فرع بر اصل نشویم، فرصت لذت اراده را بویژه از جوان مسلمان نگیریم، زمینه ی نفاق و دورویی در انجام فرایض دینی را ایجاد نکنیم، و بلکه بستر طاعت واقعی و قرب خودخواسته به آفریدگار نعمت های زندگی را در جامعه اسلامی پدید آوریم؟

 

   فلسفه روزه چیست؟ درک فقرا؟ پالایش جسم؟ تقویت اراده فردی و یا ارتقاء روح؟ هیچیک از اینها، جز در فضایی که امکان انتخاب و کرامت انسان پیش شرط اصلی تلقی نشده باشد، حاصل نخواهند شد. گرچه آب وغذا مهمترین عناصر حیات فیزیکی آدمی اند، اما اگر ابزار های تزکیه نفس و از همه مهمتر امکان انتخاب و چالش اراده فراهم نباشد، و میدان درونی مبارزه با نفس را با بخش نامه و مامور و مراقبت بیرونی تعطیل کنیم، اشتیاق و سبقت مردمان برای رشد فضائل و تداوم شور خودسازی و پرورش مکرمات اخلاقی، توقعی بجا و انتظاری شایسته نخواهد بود.

 

                                                                                              م. میرعزا



نظرات و يادداشت هاي خوانندگان



◄ هِلی شات
○ میلی مترها