دو رخداد مبارک
تاريخ درج :۲۲ بهمن ۱۳۹۰ دسته بندي : هِلی شات

   درشرایطی که جامعه امروز ما دچار آفت های اخلاقی فراوانی شده است، به نظرم میرسد که دو رخداد میمون و مبارک در نهاد ایرانیان درحال جوانه زدن و شکوفاییست. اگرچه همه ما هر روز شاهد ناهنجاری های تکان دهنده ای در فرهنگ ارتباطی مردم کشورمان هستیم و پیوسته از کم و کیف بی سابقه بد اخلاقی های اجتماعی رنج میبریم، اما این تب و تنش ناامید کننده، از طرف دیگر میتواند نوعی پوست اندازی فرهنگی تلقی شود. انتقاد از خود و نفی خشونت در عرصه اجتماع، هرچند مانند کودکی تازه پاست که نخستین گامهایش را لرزان و با ترس و تردید برمیدارد، اما در قیاس با هنگامی که در گهواره خودستایی عقیم کننده اش از یک سو و به رسمیت شناختن گزینه خشونت در مواجهه های اجتماعی درسوی دیگر، بسر میبرد، تمایزی امیدوار کننده را به نمایش میگذارد.

 

  کسانی که دست کم در فضای رسانه های مجازی مانند اینترنت آمد و شد دارند، بر این ادعا صحه میگذارند که از مدتها قبل رفته رفته مقالات شخصی، وبلاگ ها و نقل قول هایی در نقد فرهنگ و تمدن ما ایرانیان درحال نگارش و دست بدست شدن است. در اکثر آنها نسبت به خودشیفتگی ها و ستایش های اغراق آمیز نسبت به تاریخ، فرهنگ، توانایی ها و حتی داشته ها و سرمایه های فرهنگی این سرزمین، تردیدهایی اساسی وارد شده است. این تردیدها نه به معنای نفی استعدادهای واقعی و یا موجبات سلب اعتماد به نفس ملی، بلکه در جهت شفاف سازی و تصفیه حقایق فرهنگ و تمدن ایران از پیرایه های تعصب آمیز و اغراق گونه ای که جز نخوت و غروری بیمارگونه، حاصلی در پی ندارد مطرح میشوند و جالب اینجاست که در این خود انتقادی جسورانه، نسل جوان و واقع بین ایران، پیشروست!

 

   نفی خشونت، البته راه درازتری در پیش دارد. زیرا ریشه در غریزه و تعصب عملی انسان ها دارد. درک این حقیقت که خشونت اگرچه در ظاهر مطلوب را نزدیک تر و شدنی تر می نمایاند، اما در نگاهی فرا واقعی و بر کل نظام علت و معلولی حوادث، حاصلی که ندارد هیچ، چه بسا موجب تاخیر در کنه تحولات اجتماعی نیز میشود، درکی مبارک است؛ هرچند ضعیف و شکننده!

   کارل پوپر معتقد است که عجله برای سعادت مند کردن بشر، گرامی اما خطرناک است! خشونت بر این ادعاست که راهکاری از راهکارهای تربیت نسل بشر است، اما اگر تعجیل و شتاب را از رسیدن به این هدف منها کنیم، درواقع ضرورت اصل خشونت را نفی کرده ایم. برای مثال مجازات مرگ (بجای محدودیت اجتماعی)برای یک انسان، او را از سیر تجربی اش برای تکامل فردی، محروم میکند! گرچه بنظر میرسد با این کار خطر بالقوه ی او از اجتماع گرفته میشود و یا مجازاتش عبرت سایرین میگردد، اما این هردو در نظریه نفی شتاب در سعادت بشر، از اولویت میافتند! خشونت تابع نظریه حذف است و حذف به معنای سوزاندن تر و خشک قابلیت های منفی و مثبت یک انسان! خشونت در قالب جنگ و ترور نیز تابع همین قاعده است. اگر هر نسل، تکامل بشریت را نه منحصر به دوران خود، بلکه موکول به اعصار و نسل های آتی تلقی کند، هرگز در رسیدن به جامعه انسانی مطلوب از شیوه های خشونت آمیز بهره نمی برد. بلکه هر نسل سهم خود را در رسیدن کاروان تمدن بشری به منازل بعدی حیات انسانی مشاهده کرده و با امید و خوش بینی فرا عصری خود، تخم اخلاق حسنه را در نهاد جامعه اش میکارد تا آیندگان باروری آنرا جشن بگیرند...

 

م. میرعزا

 



نظرات و يادداشت هاي خوانندگان




◄ هِلی شات
○ میلی مترها